Lezing over repatriëring 52e Tong-Tong Fair (2010)
Bezoekers van de 52e Tong-Tong Fair (de vroegere Pasar Malam Besar) kunnen dit jaar voor het eerst horen wat er in Indische kranten in Indonesië stond over het vertrek naar het ‘vaderland’. Op 29 mei a.s. van 13.00 – 13.45 uur, zal Kirsten Vos een lezing geven over haar afstudeeronderzoek naar de repatriëring: ” Warm afscheid, kille ontvangst”.
Afscheid van sociëteit Modderlust in Soerabaja, voormalige thuisbasis van de Koninklijke Marine in Indonesië (Vrije Pers, 1951).
In 2007 heb ik de studie Media & Journalistiek (Erasmus Universiteit Rotterdam) afgerond met een krantenonderzoek. Centraal in dit onderzoek stond de vraag ‘Wat lazen Indische Nederlanders in Indonesië over het vertrek naar Nederland?’. Het verhaal over de aankomst in Nederland kende ik al, dankzij de vele verhalen, publicaties en onderzoeken. Ik wist echter niet welke verwachting hierover gangbaar was onder Indische Nederlanders in Indonesië. Lazen zij in kranten zoals de Nieuwsgier, het Soerabajaasch Handelsblad en de Vrije Pers, over de contractpensions, de kledingpakketten of de terugbetaalregeling? Met andere woorden, wat was ‘het’ verhaal van het vertrek?
De lezing bestaat uit een compilatie van de verhalen die ik in de kranten heb aangetroffen. Zo ontdekte ik bijvoorbeeld dat de kranten veel schreven over het vertrek van toonaangevende inwoners van Jakarta en Surabaya, zoals Paatje Versteegh en de voetballer ‘Blackie’ Hersmis. De journalisten maakten met warme woorden en persoonlijke groeten duidelijk dat deze mensen gemist zouden worden door de achterblijvers in Jakarta en Surabaya. Deze warme verhalen stonden in schril contrast met de berichten uit Nederland over het toelaten van Indo-Europeanen. Zij waren ‘oosterse Nederlanders’ die het niet zouden redden in Nederland. Deze verhalen gaven uiting aan verschillende opvattingen over sociale ongelijkheid in de Indische wereld.
U kunt mijn scriptie alvast doorbladeren door deze in zijn geheel (pdf, 1,5 mb) te downloaden.
Tags: 2010, Tong Tong Fair